داشت ، او را به كتّاب دادند ( 1 ) ، معلَّم او را * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ( 2 ) تلقين كرد ، خداى تعالى گفت ( 3 ) : عذاب از او بردارى كه نيكو نبود پسر با نام ( 4 ) ما ، و پدر ( 5 ) در عذاب ما ، من به بركت اين نام ، عذاب از او برداشتم . و در خبر مىآيد [ 8 - ر ] كه : ملك الرّوم نامه اى نوشت به امير المؤمنين على - عليه السّلام - و در او بناليد از صداعى كه او را مىبود و ( 6 ) اطبّا از آن عاجز بودند ( 7 ) . امير المؤمنين على - عليه السّلام - كلاهى به دو فرستاد ، گفت : هر گه كه تو را صداعى ( 8 ) باشد ، اين كلاه بر سر نه تا راحت يا بى . همچنان كرد و خداى تعالى شفا داد . عجب داشت ، بفرمود تا آن كلاه بشكافتند . در آن جا كاغذى يافتند بر او نوشته : بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم . بدانستند كه سبب شفا آن بوده است ، اسلام آورد و مسلمانى پنهان مىداشت . خالد بن الوليد با لشكرى به زير حصن حيره فرو آمد و گفت : مردى عاقل را به ( 9 ) من فرستى تا با او سخنى گويم ( 10 ) . عبد المسيح بن نفيلة الغسّاني را بر او فرستادند ، و او از جملهء معمّران بود . چون بيامد ( 11 ) ، خالد در وى نگريد ، گفت : من أين أقصى أثرك ايّها الشّيخ ؟ قال : من ظهر أبي ، قال ( 12 ) : من أين خرجت ؟ فقال ( 13 ) : من بطن امّى . قال : علام أنت ؟ قال : على الارض . قال : فيم أنت ؟ قال : في ثيابي . قال : اين كم انت ؟ قال : ابن رجل واحد . قال : أ تعقل لا عقلت . قال : ارى و اللَّه و اقيّد ، خالد گفت : و اللَّه ما رأيت كاليوم اسئله عن الشّىء و ينحو في غيره . قال : ما اجبتك الَّا ما ( 14 ) سألت فسل عمّا بدا لك . قال : أعرب ام نبيط . قال : عرب استنبطنا و نبيط استعربنا .

--> ( 1 ) . مب ، مر : به مكتب فرستادند ، فق : به مكتب دادند . ( 2 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 1 . ( 3 ) . مب ، مر : ملايك عذاب را امر كرد كه . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها و خطاب . ( 5 ) . فق ، مب ، مر او . ( 6 ) . مب ، مر : عليه السّلام و از درد سر بناليد و شكايت كرد و گفت . ( 7 ) . مب ، مر : اطبّا از علاج صداع من عاجز آمده‌اند . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : صداع . ( 9 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، فق ، وز : بر . ( 10 ) . مب ، مر : سخنى دارم بگويم . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب ، مر : پيش آمد . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها : فقال . ( 13 ) . همهء نسخه بدلها : قال . ( 14 ) . همهء نسخه بدلها : عمّا .